Hər il 13 iyun tarixi bütün dünyada Beynəlxalq Albinizm Maarifləndirmə Günü kimi qeyd olunur. Bu günün məqsədi albinizm haqqında cəmiyyətdə düzgün məlumatlılığın artırılması, albinizmi olan insanların hüquqlarının müdafiəsi və onların qarşılaşdıqları sağlamlıq problemlərinə diqqətin yönəldilməsidir.
Albinizm insan orqanizmində dəriyə, saçlara və gözlərə rəng verən melanin piqmentinin qismən və ya tam çatışmazlığı ilə xarakterizə olunan irsi genetik xüsusiyyətdir. Albinizm yoluxucu xəstəlik deyil və həyat tərzi ilə əlaqəli deyil. Bu xüsusiyyət valideynlərdən uşaqlara genlər vasitəsilə ötürülür.
Albinizmi olan şəxslərin:
- Dərisi daha açıq rəngdə olur;
- Saçları ağ və ya çox açıq rəngli ola bilər;
- Gözlərində müxtəlif görmə problemləri müşahidə edilə bilər;
- Günəş şüalarına qarşı həssaslıq daha yüksək olur.
Albinizm bir çox hallarda ciddi xəstəlik hesab edilməsə də, müəyyən sağlamlıq problemləri ilə müşayiət oluna bilər.
Albinizmi olan insanlarda aşağıdakılar daha çox rast gəlinir:
- Görmə kəskinliyinin azalması;
- İşığa həssaslıq;
- Nistaqm (gözlərin qeyri-iradi hərəkətləri);
- Çəpgözlük;
- Uzaq və yaxın məsafələri görməkdə çətinlik.
Bu səbəbdən erkən oftalmoloji müayinələr xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Melanin günəşin ultrabənövşəyi (UV) şüalarına qarşı təbii qoruyucu rol oynayır. Albinizmi olan insanlarda melanin az olduğundan:
- Günəş yanıqları daha tez yaranır;
- Dərinin vaxtından əvvəl qocalması sürətlənir;
- Dəri xərçəngi inkişaf riski artır.
Xüsusilə günəşli iqlimə malik ölkələrdə profilaktik tədbirlər həyati əhəmiyyət daşıyır.
Albinizmi olan şəxslər üçün aşağıdakı tədbirlər tövsiyə olunur:
☀️ Günəşdən qoruyucu kremdən müntəzəm istifadə etmək;
🧢 Geniş kənarlı papaq və qoruyucu geyimlərdən istifadə etmək;
🕶️ UV filtrli gün eynəkləri taxmaq;
🏥 Dəri və göz müayinələrini mütəmadi aparmaq;
📚 Təhsil və iş mühitində görmə imkanlarını nəzərə alan şərait yaratmaq.
Cəmiyyətlərdə albinizmlə bağlı müxtəlif miflər mövcuddur. Elmi baxımdan isə:
❌ Albinizm yoluxucu deyil.
❌ Albinizm lənət və ya fövqəltəbii hadisə deyil.
❌ Albinizmi olan insanlar intellektual cəhətdən digər insanlardan fərqlənmirlər.
✔️ Albinizm genetik xüsusiyyətdir və düzgün tibbi nəzarətlə insanlar tam və məhsuldar həyat sürə bilərlər.
Beynəlxalq Albinizm Maarifləndirmə Günü cəmiyyətə bir daha xatırladır ki, sağlamlıq yalnız xəstəliklərin olmaması deyil, həm də insanların təhlükəsiz, bərabər və ayrı-seçkilikdən uzaq şəraitdə yaşamasıdır. Albinizmi olan insanların hüquqlarının qorunması, erkən tibbi yardımın əlçatanlığı və maarifləndirmə tədbirləri onların həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsində mühüm rol oynayır.
13 İyun – Beynəlxalq Albinizm Maarifləndirmə Günü bizə fərqliliklərin cəmiyyət üçün zənginlik olduğunu xatırladır. Albinizm haqqında düzgün məlumatın yayılması, günəşdən qorunma tədbirlərinin təşviqi və müntəzəm tibbi nəzarət bu insanların daha sağlam və təhlükəsiz həyat sürməsinə kömək edir.
Epidlife.az olaraq hər kəsi albinizm haqqında məlumatlı olmağa, ayrı-seçkiliyə qarşı çıxmağa və sağlamlıq bərabərliyini dəstəkləməyə çağırırıq.
