Atmosfer təzyiqinin dəyişməsi, temperaturun kəskin enib-qalxması, yüksək rütubət, güclü külək və maqnit qasırğaları bəzi insanlarda müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Bu insanlar adətən "meteohəssas" və ya "hava şəraitinə həssas" insanlar adlandırılır.
Meteohəssaslıq ayrıca xəstəlik hesab edilməsə də, bir çox xroniki xəstəliklərin simptomlarının güclənməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə yaşlı şəxslər, ürək-damar xəstəlikləri olanlar, hipertoniya xəstələri, revmatoloji problemləri olanlar və miqren xəstələri hava dəyişikliklərinə daha həssas olurlar.
Hava şəraitinin dəyişməsi zamanı aşağıdakı simptomlar müşahidə edilə bilər:
- Baş ağrısı və ya miqren tutmaları;
- Başgicəllənmə;
- Yorğunluq və halsızlıq;
- Yuxusuzluq və ya yuxululuq;
- Əhval dəyişiklikləri və əsəbilik;
- Oynaq və əzələ ağrılarının artması;
- Təzyiqin yüksəlməsi və ya enməsi;
- Ürəkdöyünmənin sürətlənməsi.
Bu əlamətlər adətən atmosfer təzyiqinin və temperaturun sürətli dəyişdiyi günlərdə daha çox müşahidə olunur.
İnsan orqanizmi xarici mühitlə daimi qarşılıqlı əlaqədədir. Atmosfer təzyiqinin dəyişməsi damar tonusuna, qan dövranına və sinir sisteminin fəaliyyətinə təsir edə bilər. Həmçinin temperatur və rütubət dəyişiklikləri orqanizmin istilik tənzimləmə mexanizmlərini əlavə yük altında qoyur.
Ürək-damar sistemi, tənəffüs sistemi və mərkəzi sinir sistemi bu dəyişikliklərə ən həssas sistemlər hesab edilir.
Meteohəssas insanlar üçün tibbi tövsiyələr
1. Hava proqnozunu izləyin
Meteohəssas şəxslər gündəlik hava proqnozlarını izləməli, temperatur və atmosfer təzyiqində gözlənilən kəskin dəyişikliklər barədə əvvəlcədən məlumatlı olmalıdırlar.
2. Dərman qəbulunu nəzarətdə saxlayın
Hipertoniya, ürək çatışmazlığı, bronxial astma və digər xroniki xəstəlikləri olan şəxslər həkim tərəfindən təyin edilmiş dərmanları vaxtında qəbul etməlidirlər. Özbaşına dozaların dəyişdirilməsi tövsiyə edilmir.
3. Kifayət qədər su qəbul edin
İsti və rütubətli günlərdə susuzlaşma riski artır. Gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etmək qan dövranının və metabolik proseslərin normal fəaliyyətinə kömək edir.
4. Yuxu rejiminə diqqət edin
Gündə 7–9 saat keyfiyyətli yuxu sinir sisteminin hava dəyişikliklərinə adaptasiyasını asanlaşdırır.
5. Fiziki aktivliyi davam etdirin
Müntəzəm gəzinti, üzgüçülük və yüngül aerob məşqlər ürək-damar sisteminin uyğunlaşma qabiliyyətini artırır. Lakin ekstremal hava şəraitində ağır fiziki yüklənmələrdən çəkinmək lazımdır.
6. Stressi azaldın
Stress meteohəssaslığın simptomlarını gücləndirə bilər. Nəfəs məşqləri, meditasiya və açıq havada qısa gəzintilər faydalı ola bilər.
7. Duz və kofeindən ehtiyatla istifadə edin
Hipertoniyadan əziyyət çəkən şəxslərdə həddindən artıq duz və kofein istifadəsi qan təzyiqinin dəyişkənliyini artıra bilər.
Aşağıdakı hallarda tibbi yardım almaq vacibdir:
- Güclü və uzunmüddətli baş ağrıları;
- Sinə ağrısı;
- Nəfəs darlığı;
- Kəskin təzyiq yüksəlməsi və ya enməsi;
- Huşun pozulması və ya bayılma;
- Ürək ritmində ciddi dəyişikliklər.
Bu əlamətlər yalnız meteohəssaslıqla deyil, daha ciddi tibbi problemlərlə də əlaqəli ola bilər.
Meteohəssaslıq həyat keyfiyyətinə təsir göstərə bilsə də, düzgün həyat tərzi, xroniki xəstəliklərin nəzarətdə saxlanılması və profilaktik tədbirlər sayəsində simptomların şiddətini azaltmaq mümkündür. Hava dəyişikliklərinin sağlamlığınıza təsir etdiyini hiss edirsinizsə, mütəmadi tibbi nəzarətdə olmaq və həkim tövsiyələrinə əməl etmək vacibdir.
Unutmayın: Hava şəraitini dəyişə bilmərik, lakin orqanizmimizi bu dəyişikliklərə daha yaxşı uyğunlaşdıra bilərik.
