Yay mövsümü insanların dəniz sahillərinə üz tutduğu dövrdür. Dəniz yalnız istirahət və əyləncə məkanı deyil, həm də insan sağlamlığı üçün bir çox faydalar təqdim edən təbii müalicə mənbəyidir. Hələ qədim dövrlərdən etibarən dəniz suyu, dəniz havası və günəş vannaları müxtəlif xəstəliklərin profilaktikası və reabilitasiyasında istifadə edilmişdir. Müasir tibbi araşdırmalar da dənizin fiziki və psixi sağlamlığa müsbət təsirlərini təsdiqləyir.
Dəniz suyu natrium, maqnezium, kalsium, kalium, yod və digər minerallarla zəngindir. Bu minerallar dəri və orqanizm üçün faydalı təsirlər göstərir.
Dəniz suyunun antiseptik xüsusiyyətləri dəridəki bəzi problemlərin azalmasına kömək edə bilər. Xüsusilə:
- Sızanaqların azalmasına dəstək olur;
- Dərinin təmizlənməsini sürətləndirir;
- Dərinin yağ balansının tənzimlənməsinə kömək edir;
- Psoriaz və atopik dermatit kimi bəzi dəri xəstəliklərində simptomların yüngülləşməsinə müsbət təsir göstərə bilər.
Qeyd edilməlidir ki, ciddi dəri xəstəliklərində dəniz müalicəsi yalnız həkim məsləhəti ilə tətbiq edilməlidir.
Dəniz sahillərindəki hava duz hissəcikləri və minerallarla zəngindir. Bu hava:
- Burun və tənəffüs yollarının təmizlənməsinə kömək edir;
- Allergik rinit simptomlarını yüngülləşdirə bilər;
- Astma və xroniki bronxitli şəxslərdə nəfəs almanı rahatlaşdıra bilər;
- Ağciyərlərin ventilyasiyasını yaxşılaşdırmağa dəstək olur.
Məhz buna görə bir çox ölkələrdə dənizkənarı sanatoriyalar tənəffüs sistemi xəstəliklərinin reabilitasiyasında istifadə olunur.
Dəniz sahilində vaxt keçirmək psixoloji sağlamlıq baxımından da faydalıdır. Dəniz dalğalarının səsi və açıq mavi məkan insan beynində rahatlaşdırıcı təsir yaradır.
Araşdırmalar göstərir ki:
- Stress hormonlarının səviyyəsi azalır;
- Narahatlıq və gərginlik hissi zəifləyir;
- Yuxu keyfiyyəti yaxşılaşır;
- Depressiv əlamətlərin azalmasına kömək edir.
Dəniz sahilində gəzinti və üzgüçülük həm də fiziki aktivliyi artıraraq psixi rifahı dəstəkləyir.
Dənizdə üzmək ən faydalı aerob fəaliyyətlərdən biridir. Üzgüçülük:
- Ürək-damar sistemini gücləndirir;
- Əzələlərin fəaliyyətini artırır;
- Oynaqlara minimal yük verir;
- Çəki nəzarətinə kömək edir;
- Dözümlülüyü artırır.
Bu səbəbdən üzgüçülük həm uşaqlar, həm böyüklər, həm də yaşlı insanlar üçün tövsiyə olunan fiziki fəaliyyət növlərindən sayılır.
Yay aylarında günəş işığı D vitamini sintezi üçün əsas mənbədir. D vitamini:
- Sümüklərin sağlamlığını qoruyur;
- İmmunitet sistemini gücləndirir;
- Əzələ funksiyalarını dəstəkləyir;
- Bir sıra xroniki xəstəliklərin riskini azaltmağa kömək edir.
Lakin günəş vannaları qəbul edilərkən günvurma və dəri yanıqlarından qorunmaq üçün saat 11:00–16:00 aralığında uzun müddət birbaşa günəş altında qalmaq tövsiyə edilmir.
Dənizdə üzmə və açıq havada aktiv istirahət qan dövranını yaxşılaşdırır, metabolizmi aktivləşdirir və ümumi sağlamlıq vəziyyətini gücləndirir. Bu amillər immun sisteminin normal fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
Dənizin faydalarından təhlükəsiz şəkildə yararlanmaq üçün:
- Təmiz və nəzarət olunan çimərliklər seçilməlidir;
- Çimərlikdən əvvəl və sonra duş qəbul edilməlidir;
- Günəşdən qoruyucu vasitələr istifadə olunmalıdır;
- Kifayət qədər maye qəbul edilməlidir;
- Alkoqol qəbul etdikdən sonra dənizə girmək olmaz;
- Uşaqlar daim nəzarətdə saxlanılmalıdır.
Dəniz yay istirahətinin ayrılmaz hissəsi olmaqla yanaşı, insan sağlamlığı üçün də əhəmiyyətli faydalar təqdim edir. Dəniz suyu, dəniz havası, günəş işığı və üzgüçülük birlikdə həm fiziki, həm də psixi sağlamlığın yaxşılaşdırılmasına kömək edir. Lakin bu faydalardan maksimum yararlanmaq üçün təhlükəsizlik qaydalarına əməl etmək və sağlam həyat tərzini qorumaq vacibdir.
